17.11.2026
Rusya’da muhalif siyasetçi Boris Nemtsov’un öldürülmesi davasında daha önce mahkûm edilen, aralarında cinayetin doğrudan failinin de bulunduğu Çeçenistan doğumlu üç kişi, Ukrayna’daki savaşa gitmek yerine Çeçenistan’da özgürce yaşıyor. Oysa cezaevinden serbest bırakılmaları için gerekçe olarak savaşa gönderilmeleri gösterilmişti. Bu iddia, kaynaklarına dayandırılarak “Proekt” adlı yayın kuruluşu tarafından ortaya atıldı.
Proekt’in haberine göre, sürgünde yaşayan Nemtsov’un kızı Janna, 2026 yazında, babasının Şubat 2015’te Moskova’da öldürülmesi nedeniyle hüküm giyen üç kişinin savaşa gitmek yerine Grozni’de özgürce yaşadığına ilişkin bir mesaj aldı. Proekt, bir kaynağıyla görüştü ve dolaylı verileri bir araya getirdi. Yayın kuruluşu, bu verilerin “Nemtsov cinayetinin faillerinin büyük olasılıkla gerçekten serbest bırakıldığını ve suçun organizatörleri ile azmettiricilerinin himayesi altında Çeçenistan’da sessiz bir yaşam sürdürdüklerini söylemeye imkân verdiğini” belirtti.
Nemtsov cinayeti davasında beş kişi mahkûm edilmişti. Bunlardan biri olan ve Nemtsov ailesinin avukatları tarafından cinayete katıldığı kanıtlanmamış kabul edilen Hamzat Bahayev, cezasını tamamlayarak tahliye oldu. Bir diğer hükümlü Temirlan Eskerhanov ise daha önce bildirildiği üzere Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalayarak cezaevinden çıktı.
En ağır cezalara çarptırılan diğer üç kişi ise mahkemenin cinayetin doğrudan faili olarak kabul ettiği Zaur Dadayev ile yardımcıları Anzor ve Şadid Gubaşev kardeşlerdi. Proekt’in haberine göre bu üç kişi de savaşa gönderilme gerekçesiyle cezaevlerinden serbest bırakıldı. Bu bilgi daha önce kamuoyuna açıklanmamıştı. Ancak gerçekte cepheye gitmedikleri, Çeçenistan’da saklanarak sıradan bir yaşam sürdürdükleri öne sürülüyor.
Yayına konuşan kaynağa göre, serbest bırakılırken kendilerine şu şart koşuldu: “Özgür olduğunuzu kimse öğrenmesin, aksi takdirde yeniden cezaevine dönersiniz.”
İddiaya göre Dadayev, 24 Ekim 2024 tarihinde serbest bırakıldı. Aynı gün bir kızı dünyaya geldi. Cezaevindeyken evlendiği 36 yaşındaki İrsana Mukayeva, Çeçenistan İdaresi Hukuk Departmanı’nın bilirkişilik biriminde çalışıyor. Dadayev’in cezaevinden tahliye edildikten sonra Grozni’ye yaklaşık 80 kilometre uzaklıktaki Çeçenistan’ın Yukarçoy mezrasında kayıtlı olduğu belirtiliyor.
Proekt, devlet bankası Promsvyazbank’ta, muhtemelen Dadayev adına açılmış bir hesabın bulunduğunu ve bu hesabın Mukayeva’nın cep telefonu numarasına bağlı olduğunu yazdı. Yayının kaynaklarına göre Gubaşev kardeşler de 2024 yılında serbest bırakıldı, evlendi ve Çeçenistan’da yeni bir yaşam kurmaya başladı.
Proekt, dava sürecinde cinayetin azmettiricilerinin hiçbir zaman tespit edilemediğine dikkat çekiyor. Araştırmacı gazeteciler ve Nemtsov’un yakınları bu bağlamda, Çeçenistan yönetiminin üst düzey isimlerini, aralarında Ramzan Kadırov, Adam Delimhanov ve Geremeyev ailesinin de bulunduğu kişileri işaret etmişti.
Muhalif siyasetçinin cinayetini organize etmekle resmen suçlanan, Ruslan Geremeyev’in şoförü Ruslan Muhudinov’un ise hakkında arama kararı bulunmasına rağmen bütün bu süre boyunca büyük olasılıkla Çeçenistan’da yaşadığı belirtiliyor.
Proekt’in Rus kolluk kuvvetlerine yönelttiği sorulara herhangi bir yanıt verilmedi.
Boris Nemtsov ailesini dava sürecinde temsil eden avukat Vadim Prohorov, Proekt’in araştırmasını “Nastoyaşçeye Vremya”ya (Current Time) değerlendirdi. Prohorov, daha sonra Rusya makamları tarafından “yabancı ajan” ilan edilmiş ve ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı.
“Ukrayna ile savaşın başlamasıyla birlikte, Nemtsov cinayetinden hüküm giyenlerin durumunda köklü bir değişiklik yaşandı. Büyük savaşın başlamasından sonraki ilk aylarda, Çeçenistan liderlerinin, özellikle de Ramzan Kadırov’un, sözde yaralanmış olan Ruslan Geremeyev’i hastanede ziyaret etmesi şeklinde gösterişli bir olay yaşandı.” (29 Mart 2022 – editörün notu.)
Hukukçu sözlerini şöyle sürdürdü:
“Geremeyev’e yönelik bu gösterişli ziyaret, anlaşılan bir dönüm noktası işlevi gördü. 2023 yılından itibaren, 2024 ve 2025 yıllarında da devam ederek, hüküm giyenlerin tamamı sırayla serbest bırakılmaya başlandı. Yalnızca Hamzat Bahayev hariç. O, 11 yıllık cezasının büyük bölümünü Kirovo-Çepetsk’teki bir cezaevinde geçirdikten sonra tahliye oldu.”
Prohorov, hükümlülerin serbest bırakılma sürecini şöyle anlattı:
“Zaur Dadayev, Anzor ve Şadid Gubaşev kardeşler ile Temirlan Eskerhanov, sırasıyla 20, 19, 16 ve 14 yıl hapis cezasına çarptırılmışlardı. Ancak cezalarının bitmesine çok uzun süre varken, sözde ‘Özel Askerî Operasyon sistemi’ aracılığıyla serbest bırakılarak evlerine gönderildiler. Şu anda bunların büyük bölümü Çeçenistan’da bulunuyor.
Temirlan Eskerhanov ise hareketleri hakkında bize resmî bilgi verilen tek kişi. Eski bir polis memuru olan Eskerhanov, cezasını Stavropol Krayı’ndaki özel ceza infaz kurumlarından birinde çekiyordu. Ancak birkaç yıl önce şartlı tahliye başvurusunda bulunmaya çalışmıştı. Daha sonra sözde ‘Özel Askerî Operasyon’a katılması yoluyla serbest kaldı ve Rus birliklerinin işgali altındaki Donetsk bölgesinde Rus pasaportu almayı başardı. Sonrasında kendisinden haber alınamadı.”
Prohorov'a göre hükümlülerin serbest bırakılması, Rus makamlarının Nemtsov cinayetine karıştığının ilave bir kanıtı niteliğinde.
Prohorov, cinayetin arkasındaki isimlere ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
“Bu cinayetin, geniş anlamıyla rejim tarafından sipariş edildiği ve organize edildiği tamamen açık. Bütün zincir bizim için anlaşılır durumda. Alt kademedeki organizatörlerden Ruslan Geremeyev’den başlayarak, onun kuzenleri Adam ve Alibek Delimhanov kardeşlere, aslında üçüncü kardeş Şarip Delimhanov’a, onların yöneticisi Ramzan Kadırov’a ve bunlara koruma sağlayan Ulusal Muhafızlar Komutanı Viktor Zolotov’a kadar uzanan bir yapı söz konusu.”
Prohorov, nihai azmettiricinin ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin olarak değerlendirilebileceğini düşünüyor.
Avukat sözlerini şöyle sürdürdü:
“Eskiden organizatörlerin aranacağı söylenirdi. Bugün ise artık hiç kimse organizatörleri aramıyor. Bize yalnızca soruşturmanın üç ay daha uzatıldığına ilişkin belgeler gönderiliyor. Boris Nemtsov cinayetinin soruşturması artık 141 aydır devam ediyor. Ancak hiçbir şey yapılmadığı, cinayetin organizatörlerinin ve azmettiricilerinin aranmadığı açık. Moskova Bölge Askerî Mahkemesi tarafından mahkûm edilen failler ise hapis cezalarının tamamını çekmeden serbest bırakıldılar.”
Kaynak: https://www.svoboda.org/a/proekt-osuzhdyonnye-za-ubiystvo-nemtsova-zhivut-v-chechne/33899424.html
https://www.proekt.media/investigation/ubiytsy-nemzova-na-svobode/